Bilim tarihinde ilk kez bir karadelik görüntülendi

Erdem Çolakoğlu
M87 karadeliği.
Okuma Süresi: 2 dakika

Bir canavar düşünün! Sahip olduğu büyüklük (olay ufku), Güneş’ten 28 bin kat daha büyük; Güneş’ten 6,5 milyar kat daha kütleli; bizden 52 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 87 gökadasında yaşayan ve sınırlarına (olay ufkuna) giren her şeyi mideye (tekilliğe) indiren bir canavar. İşte o bulundu!

Geçmişe, 1781 yılına gittiğimizde Fransız gökbilimci Charles Messier, bugün görüntülenen karadeliğin bulunduğu bu gökadayı bir bulutsu olarak tanımlıyordu. Messier 87, bizden 52 milyon ışık yılı uzaklıktadır. Samanyolu gökadamızla kısaca karşılaştıracak olur isek: Messier 87’nin çapı 120 bin ışık yılıdır, çapı 105 bin ışık yılı olan gökadamızdan 15 bin ışık yılı daha büyüktür; bir trilyon yıldıza sahip olduğu varsayalır ise 250 milyar yıldız olduğunu varsayılan gökadamızın 4 katı yıldız vardır. Ancak Messier 87’deki yıldızların çoğu ölmekte ya da ölmüş olan yıldızlardır ve yeni yıldızların oluşum oranı düşüktür.

M87 galaksisi.
M87 galaksisindeki karadeliğin uzaktan görünümü.
Görsel: chandra.si.edu

Karadeliğe gelelim. İkiyüz bilim adamı, 13 teleskop, yüzlerce sabit disk kaplayan veri ve 30 yıllık bir emeğin eseri olan bu fotoğraf, insanlık ve bilim tarihi açısından büyük bir adımdır. Karadeliklerin varlığı teoriden çıkmış ve bilimde önemli yeri olan deney ve gözlem yapılmasına olanak sağlamıştır. Bu karadelik, Messier 87 galaksisinin merkezinde bulunuyor. Bulguların İzafiyet teorisiyle çelişmediğinin altı çiziliyor. Son bir detay olarak saat yönünde dönüyor ama karadeliğin mi çevresindeki maddelerin mi yoksa her ikisinin mi saat yönünde döndüğü henüz belli değil. Haydi, gidelim:

Instagram: @popularscienceturkiye
M87 karadeliği.
Messier 87 ya da kısaca M87 galaksisinin merkezindeki karadelik.
Görsel: www.eso.org
Sagittarius A'daki karadeliğin simüle görüntüsü.
Sagittarius A’daki karadeliğin simüle görüntüsü (2017).
Görsel: www.scintillatingastronomy.com
Barış Özcan’a teşekkürler.
Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.