Bir Beyin İki İnsan

Erdem Çolakoğlu
Okuma Süresi: 2 dakika

Bazı ameliyatlarda beyin yarıkürelerini birleştiren, aralarındaki bilgi alışverişlerini sağlayan korpus kallosum adlı köprü alınır. Ancak ameliyat sonrasında hasta, nadir de olsa bunun eksikliğini farkedebilir. Geçmişte Sperry’e ait, korpus kallosumu alınan bir denekle yapılan deney vardır.

Beyin yarıkürelerinin işlev merkezleri vardır, bunlardan bazıları:

Sol beyin
Sağ beyin
Sağ el Sol el
Konuşma Uzamsal yapılar
Matematiksel hesaplama Örüntü algılama
Ana dil merkezi Yüz tanıma
Yorumlama Basit dil
Sağ görme Sol görme

Örnek bir deney:

Ayrık beyin deneyi.
Görsel: www.cns.nyu.edu

Deneğin önünde, bir masa, masanın üzerindekileri görmesini engelleyen bir engel ve o engel üzerinde odaklanması için nokta vardır. Yukarıdaki deneye ait görseli biraz açalım:

  • Denek görseldeki gibi durur ve noktaya odaklanır.
  • Deneğin her iki gözüne yani her iki yarıküreye, içinde anahtar, saat, çatal, bardak, tornavida gibi nesnelerin listesi gösterilir.
  • Listenin gösteriminden sonra ilk aşamada, engelin sol tarafına “ANAHTAR” kelimesi saniyenin onda biri gibi bir hızla gösterilip gizlenir. Ardından sol eliyle, yazan eşyayı seçmesi istenir.
  • Seçtikten sonra ikinci aşamada sol eliyle ne seçtiği sorulur ve sözlü olarak cevap istenir.

Fakat denek sol eliyle anahtarı buluyor ancak saat bulduğunu söylüyor. Gerçekten karmaşık! Peki bu nasıl oluyor? Korpus kallosum alındığı için her iki yarıküre birbirinin ne gördüğünden, ne tuttuğundan haberdar değil. Deneğe gösterilen “ANAHTAR” yazısı ise sadece sağ beyne iletildi ve sol eliyle gördüğü nesneyi bulması istendi. Sol el ise sağ beyin tarafından yönetiliyor, yani sağ beyin sadece yazıda gördüğü eşyayı bulabilir. Öyle de oldu, sağ beyin, anahtarı sol el ile buldu.

Bu aşamada ise deneğe sol eliyle ne bulduğu soruldu. Denek ise saat bulduğunu söyledi ancak bu yanlıştı. Korpus kallosumun yokluğu sebebiyle sağ beyindeki “Anahtar bulduğu” bilgisi, sözlü olarak cevap verilmesi için konuşma merkezinin bulunduğu sol beyne iletilemedi. Sol beyin, sağ beynin ne bulduğundan habersizdi. Sol beyin, deneyin başında gösterilen listenin içinden nesne tahmininde bulunarak saat demiştir.

Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sonraki Gönderi

1945 Robbers Cave deneyi

Oklohama Üniversitesi’nden Muzaffer Şerif ve Carolyn Şerif, Rabbers Cave State Parkında, konusunu M. Şerif’in “Gerçekçi Çatışma Teorisi”nden alan deney yürüttüler. Deney, 11 yaşlarında olan 22 […]
1945 Robbers Cave deneyi.