IBM SPSS Statistic’e kısa bir bakış

Erdem Çolakoğlu

SPSS Statictic’e baktığımızda Excel’i anımsatan bir yapısı vardır. Aslında Excel’in çok gelişmiş bir sürümü dersek yanılmış olmayız.

İlk açtığımızda karşımıza “Data View” (sol alt) ekranı çıkar. Bu ekran, “Variable View” ekranında oluşturacağımız veri kalıplarına ya da değişkenlere, veri girmemizi sağlar.
Sol attan “Variable View” ekranını açarak değişkenleri oluşturabiliriz.

İlk olarak Excel’de hazırladığım 6 katılımcı içeren, insanların araç seçimini konu alan bir anket oluşturacağız.

Katılımcılara ait cinsiyet, yaş ve yerleşim yeri bilgileri.

Şimdi SPSS Statistic’i açıyoruz ve “Variable View” ekranına giriyoruz:

İlk değişkenimiz olan “Sıra numarası” değişkenini kısa ve anlamlı bir şekilde giriyoruz. Ardından nasıl bir veri kalıbı olacağını seçiyoruz.

Değişken adları belirlenirken dikkat edilmesi gereken özellikler:

  • Değişken adları sayı ya da sembol ile başlayamaz.
  • Değişken adı iki ya da daha fazla sözcükten oluşuyorsa sözcükler arasına boşluk bırakılamaz.

Bu özellikleri, yazılıma ilgisi olanlar hatırlayacaklardır.

Şimdi değişkeni özelleştirelim:

Type: Değişkenimizin hangi tür bir veriyi içereceğini belirler.
Sıra numarası, adından da anlaşılacağı gibi “Numeric” bir veridir.
Label: Değişken adına daha uzun ve açıklayıcı bir anlam kazandırır.
Değişken adı, bahsettiğimiz özellikler nedeniyle genelde kısadır. Label ile değişken adını açıklayabiliriz.
Measure: Değişkenin hangi türden bir veri olduğunu belirler.
Sıra numarası bir sınıflandırmadır ve bu nedenle “Nominal” seçilir.

Ardından cinsiyet değişkenini tanımlıyoruz:

Values: Bir değeri başka bir değerle eşleştirmemizi sağlar.
Cinsiyeti numeric bir veri tipi olarak belirttiğimizden, “Data View” ekranında cinsiyet sütununa “Erkek” ya da “Kadın” gibi sayısal olmayan değerler yazamayız. Sadece sayısal değerler yazabiliriz. Bu nedenle sayısal değerleri anlayabileceğimiz değerlere çevirmemiz gerekiyor.
Value yani sütuna girildiğinde yakalanacak değere “1” yazdık.
Label yani yakalanan değeri eşleştireceğimiz bölüme “Erkek” yazdık. Ardından “Add” diyerek ekliyoruz. Böylece “Data View” ekranında “cinsiyet” sütununa “1” girildiğinde bu değer “Erkek”e dönüştürülecek.
Aynı işlemi “Kadın” değeri için de yapıyoruz.

Son olarak “yaş”, “yer” ve “arac” değişkenlerini tanımlıyoruz:

Değişkenleri tanımladık. Şimdi ise “Data View” ekranını açıyoruz ve Excel’de oluşturduğum verileri SPSS Statictics’e giriyoruz:

“arac” sütunundaki veriler anket katılımcılarından alınan verilerdir.
Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunları da beğenebilirsiniz