Nötron yıldızları

Erdem Çolakoğlu

Nötron yıldızları (pulsarlar ya da atarcalar), evrenimizin deniz fenerleridir. Büyük çoğunluğu nötrondan (sadece küçük bir kısmı proton ve elektrondan) oluşur. Yıldızların yaşam döngülerinin son aşamalarından biridir. 1967’de Mullard Radyo Astronomi Gözlemevi’nde Jocelyn Bell tarafından keşfedilmiştir. Bell, nötron yıldızından gelen sinyalleri yakaladığında, bu sinyalleri daha önce hiçbir şeye benzetememiş ve bir anlam verememişti.

Nötron yıldızlarının fiziksel nicelikleri, hareketleri ve görünümleri oldukça ayırt edici özelliklerindendir. Saniyede yüzlerce kez kendi etrafında döner ve kutuplarından sürekli radyasyon yayarlar (Deniz feneri benzetmesi yapılma nedenidir.). Evrende şu ana kadar bilinen en güçlü termonükleer patlamaları gerçekleştirirler. Çapı 20 km olmasına karşın ağırlıkları Güneş’in 1,5 katıdır (Güneş’in çapı 1.391.000 km’dir.). Bu sayılar bize yoğunlukları hakkında bilgi vermektedir. Nötron yıldızından alacağımız bir kum tanesi, yüz binlerce ton ağırlığa denk gelir; atmosferinin kalınlığı birkaç santimetre kadar incedir. Bunun nedeni sahip olduğu kütleçekimin çökertme gücüdür. Eğer bir nötron yıldızında yaşayabiliyor olsaydık kütleçekim kuvvetinin etksiyle 2 boyutlu yaşam sürecektik, bedenimiz tek bir atom kalınlığına indirgenecekti.

Nötron yıldızları ikili sistem halinde de görülebilir. Başka bir yıldız (ya da gezegen hatta başka bir nötron yıldızı) eşlik edebilir ama bu durum eşlik eden gök cisminin deforme olmasına neden olacaktır. Çünkü bahsettiğimiz üzere nötron yıldızlarının devasa kütleçekimi karşısında eşlik eden gök cismi, nötron yıldızının manyetik kutuplarından nötron yıldızına çekilecektir. Bu nötron yıldızının büyümesi demektir.

Nötron yıldızlarına ait simülasyonlar:

Bir nötron yıldızı.
Nötron yıldızlarının çarpışması.
Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sonraki

Kuarklar

Kuarklara değinmeden önce filozof ve bilim insanlarının maddenin en küçük yapı taşına ulaşmadaki arayışlarına göz atalım. Milattan önce 4. yüzyıla gittiğimizde Yunan filozof Aristoteles, her […]
Kuark.